Tarlusal, adet düzensizliği, adet gecikmesi gibi şikayetleri olanlara verilen progesteron hormonu türevi bir ilaçtır. Etken maddesi Medroksiprogesteron Asetat olup genellikle ilacı kullandıktan bir hafta içinde adet olursunuz ve zamanla adet döngünüz ve kanama miktarınız dengeye girer.
Fakat bazı hastalarda Tarlusal beklenen neticeyi vermiyor ve Tarlusal kullandım adet olmadım neden diye soruyorlar.
Tarlusal ilacının işe yaramamasının bazı sebepleri var. Bu makalede bu sebepleri izah etmeye çalışacağım.
Tarlusal ne ilacıdır ne işe yarar ?
Öncelikle ilacın bazı yanlış kullanımları konusunda dikkat çekeyim. İlaç adet söktürdüğü için hamilelik engelleyici, yani doğum kontrol hapı veya ertesi gün hapı niyetine kullananlar, bu yanlış, bunu yapmasınlar.
Adeti düzene sokma: Adet düzensizliği kadınlarda yaygın görülen bir sorundur. Bu sorunun hormonal, psikolojik, genetik veya bir rahatsızlığa bağlı sebepleri olabilir. Adet düzensizliğinin çeşitleri vardır.
Mesela çok seyrek adet görmek veya kanamaların aşırı yoğun olması da adet düzensizliğidir. Bir çok hastada ise adet periyodu sapar, adetin gelmesi gecikir veya vaktinden evvel gelir.
Adet düzensizliğinin yaygın bir sebebi ise polikistik over sendromudur. Tarlusal polikistik over sendromu kaynaklı adet düzensizliğine de iyi gelir.
Adet söktürücü: Tarlusal doktor bilgisi dahilinde adet söktürücü olarak da reçete edilebilen bir ilaçtır. Psikolojik veya başka bir sebeplerle adetin gelmesi gecikirse Tarlusal buna çare olur. Tarlusal kullanılıp bırakıldıktan 3-7 gün sonra adet başlar. Peki ya hala başlamadıysa ? İşte bu soruyu bu makalede cevaplayacağım.
Rahim içi kalınlaşması tedavisi: Östrojen hormonu fazla olan kadınlarda yaygın olarak rahim içi kalınlaşması sorunu olmakta ve bu soruna çare olarak Tarlusal kullanılmaktadır.
Ayrıca menopoz sonrasında östrojen replasman tedavisi alan kadınlarda da rahim içi kalınlaşması rahatsızlığı görülür. Tarlusal bu durumda da kanser riskini azaltmak için kullanılır.
Menopoz sonrası kanamalar: Menopoz sonrasında kanama şikayetleri olan kadınlarda bu durumun sebebinin anlaşılması için doktor hastaya Tarlusal reçete edebilir.
Endometriozis hastalığı tedavisi: Endometriozis hastalığı Rahim iç zarının rahim dışında büyümesidir.
Progesteron hormonu düşüklüğü: Kadınlarda progesteron hormonu seviyesi düşerse göğüste hassasiyet, şişkinlik benzeri şikayetler görülebilir. Tarlusal bu tür şikayetleri azaltır.
Tarlusal kullandım adet olmadım NEDEN ?
Bu sorunun cevabını başlıklar halinde vereceğim.
İlacı yanlış kullanmış olabilirsiniz
Daha önceden Tarlusal kullanmış olanlar doktora gitmeye gerek görmeden “nasılsa önceden kullandım, nasıl kullanılacağını biliyorum” diyerekten kafalarına göre Tarlusal kullanabilmekte ve daha sonra Tarlusal kullandım adet olmadım neden diye sormaktadırlar.
Tarlusal’ın kullanımı ne sebeple kullanıldığına göre değişebilmektedir. Dolayısıyla yanlış doz kullanırsanız veya yanlış zamanda başlarsanız istenen neticeyi alamayabilirsiniz.
Bazıları da ilaca başladıktan 3-7 gün sonra adet olacağını zannediyorlar. Hayır! ilacı kullanıp bitireceksiniz, bunun ardından 3-7 gün sonra adet başlayacaktır.
Tarlusal’ın hastalıklara göre kullanımı aşağıdaki gibidir:
- Adet Gecikmesini Düzeltmek veya Adet Söktürmek Amacıyla
Bu en yaygın kullanım şeklidir. Eğer adetiniz geciktiyse ve doktorunuz Tarlusal reçete ettiyse, genellikle:
- Adet gecikmesi fark edildiği anda başlanır. Öncesinde gebelik testi yapılması şarttır.
- Genellikle 5 ila 10 gün boyunca günde 1 veya 2 tablet (doktorun belirlediği dozda) kullanılır.
- İlaç bitiminden birkaç gün sonra (genellikle 3-7 gün içinde) adet kanaması beklenir.
- Adet Düzensizliklerini (Sık veya Seyrek Adet Görme) Düzenlemek Amacıyla
Eğer adet düzensizlikleriniz varsa ve doktorunuz Tarlusal ile döngünüzü düzenlemeyi hedefliyorsa:
- Genellikle adet döngüsünün belirli bir gününde (örneğin, her ayın 15. veya 21. gününde) başlanması ve belirli bir süre (örneğin, 10 gün) kullanılması istenir. Bu, vücudun progesteron seviyesini belirli aralıklarla artırarak düzenli bir döngü oluşturmayı hedefler.
- Bu kullanım şeklinde ilaç, adet kanamasının başlamasını sağlamaktan ziyade, döngüyü düzenleyici bir rol oynar.
- Aşırı Adet Kanamalarını (Metroraji) Kontrol Altına Almak Amacıyla
Yoğun ve düzensiz kanamaları kontrol altına almak için Tarlusal kullanılıyorsa:
- Kanamaların başladığı gün veya doktorunuzun belirlediği bir günde başlanabilir.
- Daha yüksek dozlarda ve genellikle 8-10 gün süreyle kullanılır. Kanama kontrol altına alındıktan sonra dozu azaltılabilir veya kesilebilir.
- Endometrial Hiperplazi (Rahim İçi Kalınlaşması) veya Hormon Replasman Tedavisi (HRT) İçin
Bu durumlarda Tarlusal (veya medroksiprogesteron asetat içeren başka bir ilaç) östrojen hormonuyla birlikte kullanılır:
- Genellikle her ayın belirli günlerinde (örneğin, ayın son 10-14 günü) östrojen tedavisine ek olarak alınır. Bu, östrojenin rahim iç zarını aşırı kalınlaştırmasını önlemeye yardımcı olur.
Hamilelik
Eğer Tarlusal kullandım adet olmadım neden ? diye soruyorsanız ve ilacı doğru kullandığınızdan eminseniz gebelik ihtimalinizi düşünmelisiniz. Makalemin devamında bu konuda ekstra açıklama yapacağım.
Östrojen seviyesi düşüklüğü
Tarlusal seyrek adet görme sebebiyle de reçete edilmektedir. Adet kanamasının gelebilmesinin şartlarından birisi rahim duvarının olmasıdır. Rahim duvarını kalınlaştıran şey östrojen hormonudur.
Tarlusal sayesinde rahim duvarından parçalar kopar ve adet kanaması olur. Hastanın östrojen hormonu yetersizse rahim duvarı zaten yeterli kalınlığa ulaşmadığı için Tarlusal kullansa bile adet olmayabilir.
Prolaktin hormonu yüksekliği
Prolaktin hormonu süt salgılatan hormondur. Emzirme ve gebelik döneminde adeti engelleyen faktörlerden biri bu hormondur. Fakat başka zamanlarda da prolaktin hormonu seviyesi yükselebilir. Bu durumda da prolaktin hormonu Tarlusal kullanılsa bile adet görmeyi engeller.
Polikistik Over Sendromu
Tarlusal Polikistik Over Sendromunun neden olduğu adet düzensizliği için de kullanılır ama bazen Polikistik Over Sendromu’na galip gelebilir. Makalemin ilerleyen kısmında bu konuda detaylı açıklama yaptım.
Tiroid bezinin az veya çok çalışması
Adet döngüsünün hormonlarla yakından alakası vardır. Tiroid bezinin normalden az veya çok çalışması hormonal dengeyi etkileyebilir.
Adet düzensizliği sorunları tiroid bezi sorunlarından kaynaklanıyorsa Tarlusal adet söktürmeye yeterli gelmeyebilir.
Stres
Stres faktörünü hiç de yabana atmamak gerekir. Kadınlarda ani yaşam tarzı değişikliği, yoğun kaygı, yoğun stres, üzüntü, travmatik olaylar Tarlusal’i etkisiz bırakacak kadar etkili olabilirler.
Ayrıca aşırı fiziksek yorgunluk, örneğin ev hanımının düzenli işe başlaması veya zayıflama için yoğun bir egzersiz programına girmesi de Tarlusal’in çalışmasını etkiler.
Tarlusal kullandım adet olmadım NE YAPMALIYIM ?
Eğer bu sorunu yaşıyorsanız yapmanız gereken ilk şey gebelik testidir. Tarlusal’i etkisiz kılan en önemli şey gebeliktir. Tarlusal’i ısrarla kullanmaya devam ederseniz gebeyseniz düşüğe neden olabilir veya bebeğin özürlü doğmasına sebep olabilecek bir hasar olabilir.
Eğer gebe değilseniz doktora gidiniz ve bu sorunun kaynağını doktor bulsun. Doktorunuz, durumunuzu değerlendirmek için ek hormon testleri (FSH, LH, Prolaktin, TSH vb.), ultrasonografi veya diğer gerekli tetkikleri isteyebilir ve size en uygun tedavi planını belirleyecektir. Kendi kendinize bir teşhis koymaya çalışmayın veya ek ilaç kullanmayın.
Tarlusal kullandım adet olmadım hamile miyim ?
Sorunun cevabını kendiniz bulmuş olabilirsiniz. Fakat kan, idrar testleri yapmadan bundan emin olamazsınız. Tarlusal kullanılmasına rağmen adet olmamanızın başka sebepleri de olabilir. Yukarıda bunları açıklamıştım.
Eğer hamileyseniz bebeğinizin zarar görmemesi için Tarlusal’ı bırakmanız gerekecek.
Eğer hamile değilseniz, sorunun ne olduğunun anlaşılması için doktora gitmeniz gerekecek.
Yani her durumda Tarlusal kullanmanıza rağmen adet olmadıysanız doktora gitmeniz gerekecek.
Polikistik overim tarlusal kullandım adet olmadım NEDEN ?
Polikistik Over Sendromu (PKOS) tanısı olan ve Tarlusal kullanmasına rağmen adet olamayan birçok kadın var. Bu durumun birkaç olası nedeni olabilir ve mutlaka doktorunuzla konuşmanız gerekir.
PKOS’lu kadınlarda adet düzensizlikleri, yumurtlama sorunları ve hormonal dengesizlikler nedeniyle yaygın olarak görülür. Tarlusal (medroksiprogesteron asetat), progesteron hormonu takviyesi yaparak rahim iç zarının (endometrium) dökülmesini sağlamayı amaçlar. Ancak bazı durumlarda bu işe yaramayabilir.
İşte Tarlusal’a rağmen adet olmamanızın olası nedenleri:
Tarlusal’a Rağmen Adet Olamama Nedenleri (PKOS Varlığında)
- Gebelik: Öncelikle ve en önemlisi, gebelik olasılığını mutlaka dışlamak gerekir. Tarlusal gibi ilaçlar adet söktürücü olarak kullanılsa da, eğer hamileyseniz adet görmemeniz normaldir. Hatta gebelik varken Tarlusal kullanımı bazı durumlarda sakıncalı olabilir. Bu nedenle, adet gecikmesi durumunda mutlaka bir gebelik testi (kan veya idrar) yaptırmalısınız.
- Yetersiz Östrojen Seviyesi: Adet kanamasının başlayabilmesi için rahim iç zarının önce yeterli miktarda östrojen hormonuyla kalınlaşması gerekir. Eğer PKOS nedeniyle vücudunuzda yeterli östrojen üretimi yoksa veya rahim iç zarı östrojenin etkisiyle yeterince gelişememişse, Tarlusal’ı alsanız bile kanama gerçekleşmeyebilir. Tarlusal sadece progesteron takviyesidir, rahim iç zarının hazırlanması için östrojen de gereklidir.
- Yüksek Prolaktin Seviyesi (Hiperprolaktinemi): Prolaktin, süt hormonu olarak da bilinen bir hormondur. Yüksek prolaktin seviyeleri, adet döngüsünü bozarak adet görememeye neden olabilir. PKOS’lu kadınlarda bazen prolaktin yüksekliği de görülebilir. Eğer prolaktin seviyeniz yüksekse, Tarlusal tek başına adet kanamasını başlatmak için yeterli olmayabilir ve prolaktin düşürücü ilaçlar kullanmanız gerekebilir.
- Altta Yatan Hormonal Dengesizliklerin Şiddeti: PKOS, karmaşık bir hormonal dengesizlik sendromudur (yüksek androjenler, insülin direnci vb.). Tarlusal geçici bir çözüm sunsa da, altta yatan hormonal dengesizlikler o kadar şiddetli olabilir ki, tek başına progesteron takviyesi adet döngüsünü tam olarak düzenlemeye yetmeyebilir.
- İnsülin Direnci: PKOS’lu kadınların büyük bir kısmında insülin direnci de görülür. İnsülin direnci, hormonal dengeyi daha da bozarak yumurtlama sorunlarını ve adet düzensizliklerini kötüleştirebilir. Bu durumda, insülin direncine yönelik tedaviler (diyet, egzersiz, ilaçlar) Tarlusal’ın etkinliğini artırmaya yardımcı olabilir.
- Stres veya Diğer Faktörler: Aşırı stres, diyet değişiklikleri, kilo dalgalanmaları veya bazı diğer ilaçlar da hormonal dengeyi etkileyerek adet döngüsünü bozabilir ve Tarlusal kullanımına rağmen kanamanın başlamamasına neden olabilir.
Ne Yapmalısınız?
Tarlusal kullanmanıza rağmen adet olamadıysanız, atmanız gereken en önemli adım derhal doktorunuzla iletişime geçmektir. Doktorunuz:
- Öncelikle bir gebelik testi isteyecektir.
- Hormon seviyelerinizi (özellikle prolaktin, FSH, LH, östrojen, tiroid hormonları) kontrol etmek için ek kan testleri yapabilir.
- Rahim ve yumurtalıklarınızı değerlendirmek için ultrason muayenesi yapabilir.
- Bu testlerin sonuçlarına göre, Tarlusal dozunu değiştirebilir, başka hormonal ilaçlar ekleyebilir veya altta yatan hormonal sorunlara yönelik farklı bir tedavi planı önerebilir.
Kendi kendinize teşhis koymaya veya ek ilaçlar kullanmaya çalışmayın. PKOS karmaşık bir durumdur ve tedavisi kişiye özel olarak planlanmalıdır.
2 kutu tarlusal kullandım adet olmadım NEDEN ?
2 kutu Tarlusal kullanmanıza rağmen hala adet olmamanız endişe verici bir durum ve kesinlikle doktorunuzla acil olarak görüşmenizi gerektirir. Bu durumun birkaç potansiyel nedeni olabilir ve bunların netleştirilmesi için tıbbi değerlendirme şarttır.
Daha önceki yanıtlarda da belirttiğim gibi, Tarlusal genellikle progesteron eksikliğine bağlı adet gecikmelerini düzeltmek için kullanılır. Ancak iki kutu ilaç kullanımına rağmen sonuç alınamaması, altta yatan daha ciddi bir durumun veya farklı bir hormonal dengesizliğin işareti olabilir.
İşte olası nedenler ve yapmanız gerekenler:
- Gebelik İhtimali
Bu, akla gelen ilk ve en önemli ihtimaldir. Tarlusal’ı adet gecikmesi için kullanmış olsanız bile, ilaca başlamadan önce veya kullanım sırasında bir gebelik oluşmuş olabilir. Gebelik varlığında Tarlusal, düşüğe neden olabileceği için tehlikeli olabilir. Bu nedenle, vakit kaybetmeden bir kan gebelik testi (Beta-hCG) yaptırmanız çok önemlidir. İdrar testleri bazen yanıltıcı olabilir.
- Yetersiz Östrojen Seviyesi
Adet kanamasının başlayabilmesi için rahim iç zarının (endometrium) sadece progesterona değil, aynı zamanda yeterli miktarda östrojen hormonuna da ihtiyacı vardır. Eğer vücudunuz yeterli östrojen üretmiyorsa (örneğin aşırı zayıflık, yoğun egzersiz, stres, erken menopoz veya bazı hipofiz sorunları nedeniyle) veya rahim iç zarı östrojene yanıt vermiyorsa, Tarlusal’ın progesteron etkisi adet kanamasını başlatmaya yetmeyebilir.
- Farklı Hormonal Dengesizlikler
PKOS’lu olduğunuzu belirtmiştiniz. PKOS karmaşık bir hormonal sendromdur ve bazen sadece progesteron takviyesi yeterli gelmeyebilir. Bu durumda:
- Yüksek Prolaktin Seviyeleri (Hiperprolaktinemi): Prolaktin hormonu yüksekse, yumurtlamayı ve adet döngüsünü baskılayabilir. PKOS’lu kadınlarda da görülebilir ve Tarlusal’a rağmen adet olamamaya yol açabilir.
- Tiroid Problemleri: Hem hipotiroidi (az çalışan tiroid) hem de hipertiroidi (çok çalışan tiroid) adet düzensizliklerine ve adet görememeye neden olabilir. Tiroid fonksiyon testlerinizin kontrol edilmesi önemlidir.
- Aşırı Androjen (Erkek Hormonları) Seviyeleri: PKOS’un temel özelliklerinden biri olan androjen yüksekliği, adet döngüsünü ciddi şekilde bozabilir.
- Rahim İçi Yapışıklıklar veya Başka Yapısal Sorunlar
Nadir durumlarda, rahim içinde önceki cerrahi müdahalelere (kürtaj, sezaryen vb.) bağlı yapışıklıklar (Asherman sendromu) oluşmuş olabilir. Bu yapışıklıklar, rahmin iç zarının dökülmesini engelleyerek adet kanamasının gerçekleşmemesine neden olabilir.
- Yanlış Teşhis veya Tedavi Yanıtı
PKOS teşhisiniz olsa bile, bazen vücudunuzun tedaviye beklenen yanıtı vermemesi veya altta yatan başka bir nedenin gözden kaçmış olması mümkündür.
Acil Olarak Ne Yapmalısınız?
- Doktorunuzla İletişime Geçin: En kısa sürede doktorunuzu arayın ve durumu anlatın. İki kutu Tarlusal kullanmanıza rağmen adet olamamanız, daha derinlemesine bir inceleme gerektirdiğini gösterir.
- Gebelik Testi Yaptırın: Doktorunuz büyük olasılıkla sizden öncelikle bir kan gebelik testi (Beta-hCG) isteyecektir. Bu, ilk elenmesi gereken ihtimaldir.
- Ek Testler İçin Hazırlıklı Olun: Doktorunuz, durumunuzu netleştirmek için ek hormon testleri (FSH, LH, Prolaktin, TSH, Serbest T4, östrojen, androjenler vb.) ve/oraya yeni bir pelvik ultrason muayenesi isteyebilir.
Kesinlikle kendi kendinize başka bir ilaç kullanmaya başlamayın veya dozu değiştirmeyin. Bu tür durumlar, profesyonel tıbbi değerlendirme ve yönlendirme gerektirir.
