DSG şanzıman kullanan araçlarda bir şanzıman arızası olduğunda “Şanzıman acil işlemde, sürmeye devam edilebilir” şeklinde bir hata mesajı gelmektedir.
Hata mesajında sürmeye devam edilebilir yazsa da aslında araç pek sürmeye elverişli olmaz, çünkü şanzıman sistemi bazı vitesleri devre dışı bırakmıştır.
Hata mesajında geçen “acil işlemde” demek, viteslerin bazılarının sistem tarafından geçici olarak devre dışı kaldığını ifade eder.
Bu durumda sürücünün yapması gereken şey aracını servise götürmektir. Şanzıman acil işlemde, sürmeye devam edilebilir mesajı bir çok şanzıman arızası nedeniyle gelebilmektedir.
DSG şanzıman hatası sürmeye devam edilebilir sebepleri
Bu hata mesajını almanıza sebep olabilecek bazı şanzıman arızalarını aşağıda vereceğim ama öncelikle DSG şanzıman ile araç sahipleri arasındaki ana sorunları bazit bir şekilde ifade etmek istiyorum.
DSG şanzıman vites geçişleri hızlı olduğu için sürüş konforunu artıran, ayrıca yakıtı tasarrufu sağlayan bir sistemdir. Vitesler şıkır şıkır çok çabuk değişiyor, hızlanma gayet iyi, şehir içi trafiğinde rahatlık sağlıyor, çabuk hızlanma, manevra yapma konularında falan iyi.
Fakat…
Vites kolunun joyistik gibi fazla ve seri kullanılabilmesi, viteslerin 5 değil de 7 olup vites aralıklarının kısa olması aslında çok iyi bir şey değil. Çünkü bu sistemi tasarlarken oldukça karmaşık bir şanzıman ortaya çıkmış ve kolay arıza yapabiliyor.
DSG şanzımanlı araçların sanki 6 aylık bebek gibi ihtimamla bakılmaları, sürüş esnasında itidalli kullanılmaları çok önemli.
Şıkır şıkır vites değiştirebiliyorum diye arabayı agresif kullanırsanız çabuk arıza veriyor. DSG şanzımanlı araçlar 50-60 bin kmden sonra arıza çıkarmaya başlayabiliyor.
Bazıları bu kilometrelere de varmıyor. “Şanzıman acil işlemde, sürmeye devam edilebilir” mesajı aracınızda bir şanzıman arızası olduğuna dair bir ipucudur.
İşin kötüsü ipin ucunu tutunca, çektikçe geliyor. Yani bir kere şanzıman arızası baş gösterdi mi mesele kronik hale gelebiliyor.
DSG şanzımanlı araçlarda sık karşılaşılan arızalar
DSG (Direct Shift Gearbox), otomatik şanzımanın rahatlığını manuel şanzımanın performansı ve yakıt verimliliğiyle birleştirmek için tasarlanmış bir tür çift kavramalı otomatik şanzımandır.
DSG şanzıman Volkswagen grubu araçlarda ( Volkswagen , Audi , SEAT , Skoda) kullanılmaktadır.
DSG şanzımanın klasik şanzımandan farkı tek ve çift vitesler için iki ayrı kavrama kullanmasıdır. Bu sistem, bir sonraki vitesin önceden seçilmesine olanak tanır, böylece vitesler neredeyse anında gerçekleşebilir.
DSG şanzımanlı araçlarda vites değişimi manuel şanzımanlı araçlara göre çok hızlıdır.
Yapısı karmaşık olması, parçaların çok sayıda diğer parçalar ile ilişkili olması DSG şanzımanlı araçların ilerleyen kilometrelerde arıza yapma riskini artırmakta ve arıza çıkınca sorunun nedenini çözmek ve arızayı tamamen ortadan kaldırmak zor olmaktadır.
DSG şanzımanlı araçlarda yaygın görülen bazı arızalar şunlardır:
Solenoid valf arızası
DSG şanzımanda, şanzıman boyunca hidrolik sıvının akışını kontrol etmek için bir dizi solenoid valf bulunmaktadır.
Solenoidler, kavramaları devreye sokmak veya devreden çıkarmak ve vites değiştirmek için elektronik anahtarlar olarak işlev görmektedir.
Solenoidler, sensörlerden gelen girdiye göre şanzıman kontrol modülü (TCM) tarafından kontrol edilmektedir.
Aracın kilometresi arttıkça, solenoid valfler aşınma, şanzıman yağının kirlenmesi, elektrik arızaları veya şanzıman kontrol modülündeki sorunlar nedeniyle arıza yapmaktadır.
Arızalı solenoidler açık/kapalı konumda takılıp kalabilmekte ve düzgün vites geçişlerini engelleyebilmektedir.
“Şanzıman acil işlemde, sürmeye devam edilebilir” mesajının gelme sebebi bu arıza olabilir.
Selenoid valf arızasının belirtileri şunlardır:
- Vites geçişlerinin sert ve sarsıntılı olması
- Vites takılması, vites atması
- Bazı viteslere geç girme veya hiç girmeme sorunu
- Arabanın bir viteste takılı kalması
- Eskisi gibi normal şekilde hızlanmakta sorun olması
- Gösterge panelinde yer alan şanzıman arıza işaretinin yanması
- Arıza tespit cihazında solenoid performansıyla ilgili olan arıza kodlarının çıkması
Solenoid sorunları genellikle yavaş yavaş başlar ve bir noktadan sonra belirgin sorunlara ve vites değiştirme sorunlarına yol açar.
Yüksek basınç valfinin sızdırması
DSG şanzımanlar 1500 PSI’a kadar varan son derece yüksek hidrolik basınçlarda çalışmaktadır. Bu basınç elektrikli bir yüksek basınç pompası tarafından üretilmekte ve bir dizi valf aracılığıyla regülasyonu sağlanmaktadır.
Aracın kilometresi arttıkça aşınma, yıpranma ve kirlenme gibi sebeplerle yüksek basınç kontrol valfleri sızdırmaya başlayabilmektedir.
Bunun sonucu olarak hat basıncı azalır ve vites geçişleri yavaşlar, bozulur.
Yüksek basınç valfinin sızdırması belirtileri şunlardır:
- Vites geçişlerinin hızlı olmaması
- Vites değiştirmelerin zorlaşması
- Aracın hızlanmasında sorun, güç kaybı olması
- Seyir esnasında vitesten atma
- Şanzıman uyarı ışığının yanması
- Arıza tespit cihazının basınç kontrolüyle ilgili hata kodları vermesi
Selenoid arızası gibi yavaş ilerleyen bir arızadır.
Elektrik pompa motoru arızası
DSG şanzımanların içindeki yüksek basınçlı hidrolik pompa, özel bir elektrik motoruyla çalıştırılmaktadır. Elektrik motoru sayesinde yüksek basınçlı hidrolik pompa motor devrinden bağımsız olarak çalışır.
Elektrik motoru, şanzıman yatağının zamanla aşınması, kabloların aşınıp birbirine sürtünmesi, şanzıman kontrol modülündeki sorunlar gibi sorunlar nedeniyle zamanla arıza yapabilmektedir.
Elektrik pompa motoru arıza yaparsa, hidrolik basıncı tamamen kaybolabilir ve vites değiştirmek imkansız hale gelebilir.
Elektrik pompa motoru arızası belirtileri:
- İleri veya geri viteslerde sürüş olmaması
- Hiç vites değiştirememe
- Vites seçicinin PRNDS’de yanıp sönmesi
- Şanzımandan gelen yüksek vınlama sesi
- Motor arıza ışığının yanması ve arıza tespit cihazında şanzıman arıza kodları çıkması
Elektrik pompa motoru arızalandığında bu hemen fark edilmektedir.
Yüksek basınç pompası arızası
Yüksek basınç pompası hidrolik basınç üretir. Pompada pislik birikmesi, pompa kanatlarının aşınması, iç bileşenlerde hasar, çatlak olması gibi nedenlerle yüksek basınç pompası arıza yapabilmektedir.
Yeterli basınç olmadan, DSG kavramaları devreye giremez ve vites kutusu vites değiştiremez.
Yüksek basınç pompası arızası belirtileri:
- Hiçbir viteste sürüş yok
- Şanzıman vites değiştirmiyor
- Vites seçici yanıp sönüyor
- Şanzımandan ses gelmesi
- Uyarı ışıkları ve hata kodları
Modül veya sensör arızaları
DSG şanzımanda Şanzıman kontrol modülü (TCM), hız sensörleri, konum sensörleri, basınç sensörleri ve solenoidler bulunur.
Bu parçalar arıza yapabilir, kablo sorunları veya yazılım hataları nedeniyle “Şanzıman acil işlemde, sürmeye devam edilebilir” mesajı gelebilir.
Bu tür bir sorunun belirtileri şunlardır:
- Şanzımanla alakalı zaman zaman sorun çıkması, bazen kendiliğinden düzelmesi, sonra yeniden tekrarlaması
- Mekanik bir nedene bağlı olmaksızın araçta vites değiştirme sorunları olması
- Arıza tespit cihazında bazı sensörler veya modüllerle ilgili arıza kodları çıkması
- Gösterge panelindeki ikaz işaretlerinin yanması
Kaynak: Şanzıman acil işletimde sürmeye devam edilebilir ne demek ?
